Mustafa Karaman
STUTTGART- Her anne ve baban�n korkulu r�yas� olan uyu�turucu belas�, giderek gen�ler aras�nda daha �ok yay�l�yor.

Konuyu yak�ndan takip eden ve ailelere yard�m elini uzatan Realese adl� uyu�turucu dan��ma merkezi dan��manlar�ndan Faruk �zkan, en ufak bir uyu�turucuyla yakalanan gen�lerin polis kontrollerinde ehliyetlerini kaybetti�ini kaydederek, Bu, uyu�turucunun a�t��� en k���k belalardan biridir. B�y�k belalar� var�n siz d���n�n! diyerek bu toplumsal yaraya parmak bas�yor. Ayr�ca narkotik ba�lant�l� su�lar i�leyen T�rk gen�lerinin ceza ald�ktan sonra daha kolay s�n�r d��� edildi�ine dikkat �eken �zkan, bu vakalara T�rkiye`nin ise yeterince duyarl�l�kla yakla�mad���na i�aret ediyor.

Ba��ml�l���n bir hastal�k oldu�unu vurgulayan dan��man, Gen�ler uyu�turucu ba��ml�l���ndan kaynaklanan cezalardan dolay� kolay s�n�r d��� edilmektedir. Bu duruma sessiz kalamay�z. �zellikle T�rk yetkililer gereken tavr� koymal�lar �eklinde konu�uyor. �zkan, uyu�turucunun zararlar� ve kurtulma yollar� hakk�ndaki sorular�m�z� ��yle cevapland�rd�.

- Uyu�turucu ba��ml�l��� son y�llarda Almanya`da artmaktad�r. Bu durum buradaki T�rk gen�leri i�inde ge�erli mi?

F.�zkan: Uyu�turucu sorunu herkesi ilgilendiren bir konu. Gen�ler aras�nda genellikle merak ve deneme ile ba�lansa bile asl�nda temelde sosyal sebepler yer almaktad�r. Gen�lerin sahip oldu�u problemlere bakmak laz�m. Okul, meslek edinme sorunu, i�sizlik, gelecek korkusu gibi genel toplumsal nedenler var olabiliyor. Bu anlamda bak�ld���nda T�rk gen�leri �zerinde yap�lan istatistikler hi� de parlak de�il. �zellikle i�sizlik oran� T�rk gen�leri aras�nda �ok y�ksek. Gen�lerin sorunlar� s�rekli artmakt�r. Ki�iyi uyu�turucu kullan�m�na iten fakt�rler �ok y�nl�d�r. Bir sebebe dayanmaz. Bir s�re� i�inde olu�ur. Erken tedbir al�nmazsa, tedavisi zordur.

- Stuttgart`ta uyu�turucu ba��ml�lar� hakk�nda say� vermek m�mk�n m�?

F.�zkan: Burada s�z konusu olan yasak olan maddeleri kullananlar�n say�s�d�r. Yani esrar, eroin, kokain ve de sentetik maddeler gibi. Stuttgart`ta yakla��k 3 bin`e yak�n insan uyu�turucu ba��ml�s�d�r. Yabanc� k�kenli ba��ml�lar bunun a�a��, yukar� y�zde 30`unu te�kil ediyor. Yukar�da ifade etti�im gibi gen�lerin sosyal durumu dikkate al�nmal�. Okul ve meslek edinmedeki sorunlar, �zellikle T�rkiye`de b�y�yen �ocuklar Almanya`da okul alan�nda �ok ba�ar�l� olam�yor. Dil sorunu, iki k�lt�r aras�ndaki sorunlar ve gelecek g�vencesinin az olmas� gibi durumlar dikkate al�nmal�d�r.

- Genellikle T�rklere mi hizmet veriyorsunuz? Stuttgart`ta bu sorunu olan T�rkler ne durumda?

F.�zkan: Release, olarak herkese hizmet veriyoruz. Yani uyu�turucu ile problemleri olanlara tabi ki. Yabanc� k�kenli ve sorunu olan insanlar mevcut olan kurumlara istenilen �ekilde gitmedikleri, yard�m alamad�klar�ndan dolay� benimle T�rklere y�nelik ana dilde hizmet vermeye ba�lad�. Yani sorunu olan T�rklere ula�mak, var olan yard�m imkanlar�ndan istifade etmelerini sa�lamak. ��nk� burada ya�ayan yabanc�lar�n bu topluma ait oldu�u hep s�yleniliyor. Ama onlar�n ihtiya�lar�n� g�z �n�ne alan hizmet vermede Almanya`daki sosyal daireler yetersiz. Mesela �zellikle k�lt�rel nedenlerden dolay� ana dilde hizmet verilmesi. Burada ya�ayan yabanc�lar halen sosyal hizmet veren kurumlara gitmekte �ekiniyorlar. Son y�llarda bizim kuruma gelen yabanc�lar�n say�s� y�zde 50`sini T�rkler olu�turmakta. Tabi ki bu da burada T�rk�e hizmet verdi�imizden dolay�d�r. T�rklerin durumuna gelince: Ger�ekten son y�llarda uyu�turucu ba��ml�s� T�rklerin say�s� artm��t�r. Ama uyu�turucu kullanma ve ba��ml�l�k sorunu toplumsal bir sorundur. Sorunu olan T�rkler yard�m� maalesef �ok ge� ar�yorlar. Sorunlar ailelerde konu�ulmuyor ve gizli tutuluyor. Ba��ml� olan gen�lerimiz T�rkiye`ye g�nderiliyor. Ama bence bu ��z�m de�il. Bu konuda �al��mak ve problemi ��zmek laz�m. �nsanlar� bu alanlarda bilgilendirmemiz gerek.

- Dan��maya gelen T�rk gen�lerinin en �nemli sorunlar� nelerdir? 
 
F.�zkan: Ba��ml� olan T�rk gen�lerinin sorunlar�n�n ba��nda i�sizlik, meslek edinme, aile i�ersindeki problemler, yabanc�lar yasas� ile ilgili konular, bunun i�inde �zellikle s�n�r d��� edinme korkusu ba�ta geliyor. Tabi bunlar�n yan�nda ba��ml�l�ktan kurtulmak i�in yard�m istemeleridir.

- Ba��ml�l���ndan kurtulmak m�mk�n m�?

F.�zkan:  Uyu�turucu ba��ml�s� ki�i hastal���n� kabul ederse, verilen yard�m�n da faydas�n� g�r�r. Evet a��k�a s�ylemek gerekirse bu hastal�ktan kurtulmak m�mk�n, tabi ki erken tedbir al�nmas� gerekir. S�ras� gelmi�ken gazeteniz arac�l��� ile T�rk gen�leri i�in �nemli bir noktaya de�inmek istiyorum. Aileler genellikle �ocuklar�n� T�rkiye`ye tedaviye g�nderiyorlar. Baz� �ehirlerde �zellikle ruh ve sinir hastanelerinde bir ka� hafta ila�lar ile tedavi ettiriliyorlar. Bu y�ntem sadece v�cudun temizlenmesidir. K�sa bir d�nem sonra tekrar Almanya`ya geldiklerinde, yine bu �ah�slar�n uyu�turucu bata��na d��meleri m�mk�n. ��nk� burada hastal���n �z�ne inilmemi� olunuyor. �nemli olan ruhsal ba��ml�l�ktan kurtulmakt�r. Bunun i�in terapi yapmas� �artt�r.
 
- Bahsetti�iniz terapi yerleri T�rkiye`de var m�?
 
F.�zkan: T�rkiye`de uyu�turucu ba��ml�lar�na hizmet veren kurumlar yetersiz durumda. Yok da denilebilir. Almanya`da mevcut olan terapi yerleri yabanc� k�kenli insanlar�n k�lt�rlerine pek dikkate almad�klar� i�in tedavi de pek ba�ar�l� olmuyor. Dil sorunu olmayanlar, buran�n k�lt�r�ne uyum g�sterebilenler mevcut olan terapi g�nderilirler. Tabi ki ba�ar�l� olanlar da var. Dil ve k�lt�rel sorunu olan T�rkler i�in Almanya`da T�rk�e hizmet veren kurumlar da var. Mesela �rnek verecek olursak N�rnberg ve Berlin`de bulunan terapi merkezlerinde T�rk�e bilen personel de mevcut durumda. 
 
- Uyu�turucu belas�ndan kurtulmada ailenin de etkisi mevcut. Ailelere ne gibi mesajlar�n�z var?
 
F.�zkan: Anne ve babalar �ocuklar�n, gen�lerin d�nyas�n� ve sorunlar�n� anlamal�d�rlar. Onlara ilgi g�stermeleri, bir sorunlar� oldu�u zaman sorunu �ocu�a ceza vermekle ��zmeye �al��mamalar� �artt�r. Aile ya�ant�s� �ocuklar i�in �rnektir. Uzmanlar�n da s�rekli de�indikleri konu budur. Ba��ml�l�k e�ilimi g�steren gen�lerin �o�u ileti�im bozuklu�u olan ailelerden gelmektedir. Uyu�turucu kullanan veya ba��ml�s� olan gen�ler mutlaka hukuksal sorunlar ile kar��la��rlar. Bu da oturum izinlerinin kayb�na, daha do�rusu s�n�r d��� edilmeye de neden olabilir. Anne ve babalar b�yle durumlarda erken tedbir almal�d�rlar. �ocuklar�n�n sorunlar�na �ok �nceden ilgi g�stermeleri gerekir. 
 
- Uyu�turucu kullan�m�n�n ba�l�ca sebepleri nelerdir ve neden kullan�l�r?
 
F.�zkan: Yap�lan ara�t�rmalara g�re uyu�turucu kullan�m�n�n �e�itli sebepleri vard�r. Bunlar ba�l�ca ��yledir.
�evre: �zellikle uyu�turucu madde kullanan arkada� grubu i�inde olmak ile tan��may� kolayla�t�r�r. B�yle bir arkada� �evresi, uyu�turucu kullan�m ihtimalini de artt�r�r.
Psikoloji: Ki�inin kendi veya yak�n �evresine ili�kin problemlere ��z�m �retememesi (aile sorunlar�, psikolojik ve sosyal problemler vs.) gibi ki�iyi uyu�turucu kullan�m�na itebilir.
Uyu�turucu madde: Uyu�turucu maddeye uyanan merak ve bir defa kullansam ne olur d���ncesi, uyu�turucu ba��ml�l���na yol a�abilir.
Uyu�turucular�n kolay bulunabilmesi: Uyu�turucu maddelerinin yayg�nl��� bunlara kolay ula�abilir olmas�, piyasada uyu�turucu �e�itlerinin fazla olmas�, istenilen miktarda ve fiyatta bulunabilmesi, yeni ba�layanlara uygun fiyatta sunulmas� yay�lmas�n� artt�ran nedenlerdendir.

- Uyu�turucu kullanan� nas�l tan�yabiliriz?
 
F.�zkan: Uyu�turucu kulland���n� anlamak kolay de�ildir. Yine de bunun belli ba�l� birtak�m belirtileri vard�r. Bu belirtilerin �ocukta g�r�lmesi bizi uyarmal�d�r. Ama bunlar kesin kan�t de�ildir. Ayn� zamanda �ocu�un ergenlik �a�� ile ilgili belirtiler de olabilir. Bunun i�in veliler �ocuklar�n durumunu iyice ��renip giri�imlerde bulunmalar� gerekir.
Madde kullanmaya e�ilimli gen�lerde ortak baz� �zellikler dikkat �eker:
- Ani tepki vermek
- Sald�rgan ya da asi davran��larda bulunmak
- Her �eyi reddetmek
- Davran�� bozuklu�u g�stermek
- Ayk�r� davran�� i�inde bulunmak
- ��e d�n�k olmak
- A��r� itaatkar olmak, �abuk etki alt�na girmek
- Aile i�inde madde kullanma ortam�n�n olmas�
- A��r� yorgunluk
- Yemek d�zeninin de�i�imi
- Ruh halinin �abuk de�i�mesi, birden sinirlenme
- Geceleri habersiz uzun zaman d��ar�da kalmas�
- Arkada�lar�n� s�k s�k de�i�tirmesi
- S�rekli ihtiya� d��� �ok para harcamas� veya birden �ok paras�n�n olmas�
- Evde de�erli e�yalar�n ortadan kaybolmas�
- Polis ile bir sorunu olmas�.
Bu gibi durumlarda su�lamak veya su�lu aramak bir fayda getirmez. Aileler gen�lerin sorunlar�n� dinlemeye a��k olmal�. G�ven ortam�nda sorunlar� diyalog kurarak ��zebilmek �nemlidir.  
 

- Ba��ml�l��a kar�� aileler yeterince bilgilendiriliyor mu?
 
F.�zkan: �zellikle ailelere y�nelik bilgilendirme toplant�lar� yap�yorum. Bu konuda T�rk�e bile bro��r haz�rlad�k. Toplant�lar i�in dernek, cemiyet ve cami gibi kurumlar ile ili�ki kurup, uyu�turucu madde kullan�m� konusunda bilgilendirme yap�yoruz. Sa�l�k ve hukuksal y�nlerini anlat�yoruz. Anne ve babalar�n bu konuda duyarl� ve tutarl� olmalar�n� istiyoruz. Ama maalesef s�ylemek gerekirse �evremizdeki kurulu�lar bu gibi toplant�lardan biraz ka��yor gibi. Stuttgart da �al��ma yapan dernek, cami gibi kurumlar bizleri arayabilirler.
 
- Size kurulu�lar veya anne-babalar nas�l ula�abilirler?
 
F.�zkan:  Bana telefon a�arak, faks �ekerek, mail g�ndererek ve bizzat ofise gelerek ula�abilirler. Telefon numaram: 0711 - 26 84 32 30 ve 34, faks�m 0711 - 26 84 32 31, mailim oezkan@release-drogenberatung.de veya ofis aresim Neckar sokak 233   70190 Stuttgart.
 
Kendi dilinden Faruk �zkan:
1962 Samsun do�umluyum, evliyim ve iki �ocuk babas�y�m. ���i ailesi �ocu�u olarak Almanya`ya geldim. 1978`den beri Stuttgart`tay�m. 5 y�l kadar baz� fabrikalarda i��i olarak �al��t�ktan sonra Siyasi Bilimler ve Sosyal Pedagoji b�l�mlerini okudum. 1997 y�l�ndan beri sosyal alanda �al��maktay�m. 1999`dan beri Release kurumunda �zellikle yabanc� gen�lere y�nelik ana dilde uyu�turucu dan��man� olarak �al��maktay�m.         
     
Realese`nin T�rk dan��man� Faruk �zkan, arkada��m�z Mustafa Karaman`a �nemli a��klamalarda bulundu.

Tar�k da Faruk �zkan`dan yard�m istemi�, o da gerekli yard�m� yapm��. Bu durumdan memnun olan Tar�k, terapi i�in �svi�re`ye gidecek. Faruk �zkan`dan b�y�k yard�m alan Tar�k, bu uyu�turucuya arkada�lar� taraf�ndan itildi�ini s�yledi ve ailesinin g�stermedi�i ilgiyi Faruk Bey`den ald���n�n alt�n� �izdi.